Asopos is contaminating our food

2009-02-27

High traces of toxins in river water have tainted agricultural produce on sale in shops, street markets, study finds

New laboratory tests have shown that toxic substances in the water of the Asopos River in central Greece are also present in the agricultural produce being sold in the street markets and supermarkets of Athens.

P.S. For all the data of our research up to today, please read pages 2 and 5 of this link

P.S.2. this photo is another way of seeing ASOPOS problem…the polluting industry is injecting heavy metals to the carrots, potatoes and onions produced in Oinofita and Thiva…

Με αεροπλάνα κι… ελικόπτερα

2009-02-26
Δεν ξέρουμε πώς να ελέγχουμε
κατάδικους,
φοροφυγάδες,

αυθαιρετούντες

Του Γιάννη Ζαμπετάκη izabet@chem.uoa.gr

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2009

ΤΑ ΝΕΑ, σελ. 6

Από τη μια πλευρά, ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών κ. Παπαθανασίου διαπιστώνει ότι τα έσοδα του προϋπολογισμού θα πέσουν έξω και ίσως χρειάζονται άμεσα νέοι (και άλλοι νέοι;) φόροι και, από την άλλη, κατάδικοι ξαναδραπετεύουν με ελικόπτερο… Ποια είναι η όμως η σχέση ανάμεσα στους δραπέτες και τον κ. υπουργό;

Για τον γράφοντα, τα πράγματα είναι εξαιρετικά απλά: στην Ελλάδα δεν ξέρουμε τι θα πει «έλεγχος» και «ασφάλεια». Συνεπώς, δεν ξέρουμε πώς να ελέγχουμε τους κατάδικους, τους φοροφυγάδες, τους εγκληματίες, τους αυθαιρετούντες. Με αποτέλεσμα, να ζούμε και να ξαναζούμε αποδράσεις χολιγουντιανού πρεστίζ, να μην ξέρουμε πώς να αυξήσουμε τα έσοδα του προϋπολογισμού (αφού καταργήσαμε το ΣΔΟΕ επί ημερών κ. Αλογοσκούφη), να μην έχουμε την πολιτική βούληση να επιβάλουμε έστω κι ένα πρόστιμο σε όσες εταιρείες παρανόμησαν πέρσι με το ηλιέλαιο ή σε όσες ρυπαίνουν ανέλεγκτα το περιβάλλον (από το «Sea Diamond» στη Σαντορίνη μέχρι τους ΟΤΑ που συνεχίζουν να έχουν ανοιχτές χωματερές ακόμα και σήμερα). Μια είδηση που είχε περάσει στα ψιλά στις 7.6.08 είναι τούτη: «Ενενήντα ελεγκτές (σε σύνολο 310) των Περιφερειακών και Διαπεριφερειακών Ελεγκτικών Κέντρων μετατίθενται στις εφορίες». Ο λόγος της μετάθεσης: η πλήρης ανεπάρκειά τους στο αντικείμενο της δουλειάς τους. Έτσι έκρινε η Επιτροπή Αξιολόγησης του υπουργείου Οικονομίας. Τα στοιχεία από την έρευνα τής εν λόγω επιτροπής έδειξαν «σημαντικές ελλείψεις σε ελέγχους που διενεργήθηκαν εξαιτίας των περιορισμένων γνώσεων αρκετών ελεγκτών, με αποτέλεσμα σε αρκετές περιπτώσεις οι ελεγκτές να γίνονται ευάλωτοι στις πιέσεις των επιχειρήσεων». Πιο συγκεκριμένα, τα κριτήρια αξιολόγησης που χρησιμοποίησε η επιτροπή ήταν, μεταξύ άλλων, τα εξής:

α) ο αριθμός ελεγχθεισών υποθέσεων την προηγούμενη τριετία, β) ο αριθμός ελεγχθεισών διαχειρίσεων και γ) ο τρόπος περαίωσης των ελεγχθεισών υποθέσεων.

Η είδηση τελειώνει εδώ, στο καλύτερο σημείο δηλαδή, εκεί που είχε αρχίσει να γίνεται ενδιαφέρουσα η «πλοκή της ταινίας». Ο τότε

ΤΟ ΚΟΛΠΟ ΣΤΟΝ ΑΣΩΠΟ

Να πώς τα μέρη των αυτοκινήτων και των αεροπλάνων που παράγονται στον Ασωπό ρυπαίνουν το νερό, τα τρόφιμα και τη ζωή μας

αρμόδιος υφυπουργός Οικονομίας (κ. Μπέζας) δεν μας εξήγησε ποτέ όμως με ποιον τρόπο οι νέοι επιθεωρητές που θα πάρουν τη θέση των αποτυχόντων θα έχουν εκπαιδευτεί για να είναι καλύτεροι, αποδοτικότεροι και, σε τελική ανάλυση, πιο χρήσιμοι για την κοινωνία.

Ακριβώς την ίδια ελαφρά τη καρδία αντιμετώπιση έχουμε με όλα τα θέματα. Από τα πιο φαιδρά μέχρι τα πιο… τοξικά. Από το κινητό τηλέφωνο στο οποίο μιλάμε συνεχώς οδηγώντας το αυτοκίνητό μας, αν και παράνομο, μέχρι το εξασθενές χρώμιο [Cr (VΙ)] που ρέει άφθονο στον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα από τον Ωρωπό και τον Αυλώνα μέχρι τη Θήβα και τα Βάγια.

Και πώς να μη ρέει όταν στην περιοχή του Ασωπού λειτουργεί η βιομηχανική ζώνη των Οινοφύτων με διατάξεις της χούντας και συγκεκριμένες εταιρείες ρυπαίνουν ακόμα και σήμερα με βαρέα μέταλλα. Οι εταιρείες αυτές είναι γνωστές τόσο στους επιθεωρητές Περιβάλλοντος (Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, ΕΥΕΠ) όσο και στο Εθνικό Συμβούλιο Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ) διότι οι εταιρείες αυτές διαθέτουν και περιβαλλοντική πιστοποίηση, είτε κατά ΙSΟ14001 (με την υψηλή εποπτεία του ΕΣΥΔ και του βρετανικού ΕΣΥΔ (UΚΑS), είτε κατά ΕΜΑS από το ΥΠΕΧΩΔΕ. Το πρότυπο ΙSΟ14001 ορίζει ρητώς ότι η εταιρεία πρέπει να έχει περιβαλλοντική πολιτική που μεταξύ άλλων να περιλαμβάνει δέσμευση για συμμόρφωση με τις εφαρμοστέες νομικές απαιτήσεις. Συνεπώς, πώς γίνεται αυτές οι εταιρείες να είναι πιστοποιημένες κατά ΙSΟ14001 ή ΕΜΑS αλλά να ρυπαίνουν με βαρέα μέταλλα;

Το τελευταίο ερώτημα σχετίζεται με το καθεστώς των αδειοδοτήσεων: μια βιομηχανία (π.χ. αυτοκινητοβιομηχανία ή αεροπορική βιομηχανία) όταν δεν δηλώνει στην άδεια λειτουργίας της την επιφανειακή επεξεργασία του σασί ενός αυτοκινήτου ή ενός φτερού αεροπλάνου, τότε προφανώς αποκρύπτει τη χρήση Cr (VΙ)! Οι νομαρχίες που δίνουν τις άδειες λειτουργίας ή οι επιθεωρητές της ΕΥΕΠ γιατί δεν ελέγχουν στην πράξη τις πραγματικές δραστηριότητες μιας προς αδειοδότηση εταιρείας πριν της επιτρέψουν να λειτουργεί; Στους ελέγχους αυτούς, αν δεν ελεγχθεί η φάση της επιφανειακής επεξεργασίας, δεν θα βρεθεί Cr (VΙ), και αυτό γίνεται σήμερα στον Ασωπό… Να πώς τα μέρη των αυτοκινήτων και των αεροπλάνων που παράγονται στον Ασωπό ρυπαίνουν το νερό,τα τρόφιμα και τη ζωή μας! Με άλλα λόγια, οι εμπλεκόμενες βιομηχανίες, επειδή δεν δηλώνουν αναλυτικά όλες τις χρησιμοποιούμενες διεργασίες παραγωγής σε αμφιβόλου αξιοπιστίας περιβαλλοντικές μελέτες, τότε καταλήγουν απλά να ρυπαίνουν κατά παράβαση κάθε νόμου και επιστημονικής λογικής! Ο ΕΦΕΤ, η ΕΥΕΠ, το ΙΓΜΕ, το ΕΣΥΔ και το UΚΑS μέχρι πότε θα μένουν απαθείς;

Ο Γιάννης Ζαμπετάκης είναι επίκουρος καθηγητής Χημείας Τροφίμων και επικεφαλής επιθεωρητής (ΗΑCCΡ- ΙSΟ22000, ΙSΟ9001) Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Πιστοποιημένοι ρυπαντές

2009-02-21

Ρυπασμένο νερό, σημαίνει επικίνδυνα τρόφιμα!

Θέλετε να μιλήσουμε για το πιο σημαντικό τρόφιμο; Το νερό! Το νερό, λοιπόν, που αποτελεί το 60% του σωματικού μας βάρους και που χωρίς αυτό, δεν μπορούμε να ζήσουμε ούτε εμείς αλλά ούτε και τα φυτά που μας χαρίζουν τρόφιμα.

[η συνέχεια εδώ]

Προς μια εθνική αγροτική στρατηγική

2009-02-16

σελίδα 7 του ενθέτου Real Planet της Real News 5 Φλεβάρη 2009.

Y.Γ. δείτε και την σελίδα 3 …για τον Ασωπό…ανεξέλεγκτα τα πάντα…

Η πλαστική σακούλα είναι παντοτινή!

2009-02-14

ΤΟ ΒΗΜΑ, 13.2.2009

Σάββατο πρωί, οικογενειακή εξόρμηση στο σουπερμάρκετ της γειτονιάς μου. Δεκάδες συμπολίτες μου και εγώ αγοράζουμε λαχανικά και φρούτα και προσυσκευασμένα τυριά και κρέατα. Ολα αυτά τα τρόφιμα είναι μέσα σε ένα πλαστικό πολυμερές. Παρακάτω, ο φούρνος του σουπερμάρκετ. Τα ψωμάκια μέσα κι αυτά σε σακούλες από πολυμερή υλικά. Στο τέλος πάμε να πληρώσουμε. Οι σακούλες έχουν μια φράση πάνω τους που λέει «φιλική προς το περιβάλλον». Ας γελάσουμε…

Ας γελάσουμε διότι όλο αυτό το concept περί εναλλακτικής σακούλας είναι απλά μια φενάκη. Πρώτον, διότι η πλειοψηφία των τροφίμων και των υπολοίπων αγαθών που αγοράζουμε από τα σουπερμάρκετ δεν συσκευάζονται σε υλικά «φιλικά προς το περιβάλλον». Δεύτερον, δεν υπάρχει πλαστική σακούλα που να είναι φιλική προς το περιβάλλον. Αυτό είναι ένα επικοινωνιακό τρυκ.

Σε παγκόσμια κλίμακα, κάθε χρόνο χρησιμοποιούνται περίπου 1,2 τρισεκατομμύρια πλαστικές σακούλες. Με άλλα λόγια, κάθε λεπτό της ώρας χρησιμοποιούμε στον πλανήτη ένα εκατομμύριο σακούλες. Και το χειρότερο: την κάθε σακούλα τη χρησιμοποιούμε κατά μέσο όρο μόλις για 12 λεπτά της ώρας. Μετά τη χρήση της η σακούλα ρυπαίνει το περιβάλλον για δεκαετίες, ενώ αν είναι «φιλική προς το περιβάλλον» περίπου δύο χρόνια.

Η «πλαστική πανούκλα», η επονομαζόμενη «plastic plague» στη διεθνή βιβλιογραφία, αφορά όλους μας και σε καθημερινή βάση. Υπολογίζεται σήμερα ότι το 80% των σκουπιδιών που υπάρχουν στη θάλασσα προέρχονται από τις δραστηριότητές μας στην ξηρά. Πρόκειται για σκουπίδια που παρασύρθηκαν από τη βροχή και τον αέρα και κατέληξαν εκεί. Μάλιστα, το 90% των σκουπιδιών που επιπλέουν στις θάλασσες είναι πλαστικά! Το καλοκαίρι ο τρίχρονος γιος μου μού έδειξε απορημένος μια πλαστική σακούλα που επέπλεε στη θάλασσα λέγοντας: «Σουπερμάρκετ στη θάλασσα;». Αντε να εξηγήσεις στο παιδί ότι «τα ψαράκια δεν γυρίζουν από τα ψώνια στο σουπερμάρκετ»…

Το ίδιο Σάββατο (7.2.09) ανοίγω «Το Βήμα» και τι να δω. Μια φωτογραφία, χίλιες λέξεις λένε οι Κινέζοι αλλά η φωτογραφία που συνόδευε το κείμενο της κυρίας Τράτσα «Ανεξέλεγκτες χωματερές Πηνειός και Σπερχειός» ήταν το κάτι άλλο: μια φωτογραφία, χιλιάδες σακούλες! Είναι πλέον ηλίου φαεινότερο πως ο εκρηκτικός συνδυασμός του «δυτικού καταναλώνειν» είναι οικολογική δολοφονία. Εκτός από τη ρύπανση στο περιβάλλον, οι πλαστικές σακούλες σκοτώνουν. Κάθε χρόνο περίπου 100.000 ζώα (πουλιά, φάλαινες, φώκιες και χελώνες) σκοτώνονται τρώγοντας την «πλαστική πανούκλα». Το χειρότερο όμως είναι ότι η σακούλα που σκότωσε ένα από αυτά τα ζώα είναι «ανακυκλώσιμος δολοφόνος». Με άλλα λόγια, η ίδια σακούλα μπορεί να σκοτώσει ξανά και ξανά, διότι το σώμα του νεκρού ζώου που την κατάπιε αποσυντίθεται πολύ πιο γρήγορα από ό,τι η σακούλα, η οποία παραμένει στο περιβάλλον και μπορεί να ξανασκοτώσει.

Ας ρίξουμε όμως μια ματιά στο Ηνωμένο Βασίλειο. Εκεί, λοιπόν, στις 14 Μαΐου 2007 η λιανεμπορική αλυσίδα Waitrose αποφάσισε να ενθαρρύνει τους πελάτες της να σταματήσουν να χρησιμοποιούν τις πλαστικές σακούλες των checkout, αποσύροντάς τις. Ετσι, για δύο εβδομάδες (14 ως 28 Μαΐου) οι πελάτες του σουπερμάρκετ της εν λόγω αλυσίδας στο Saffron Walden δεν είχαν στη διάθεσή τους σακούλες για να μεταφέρουν τα ψώνια τους. Η λύση που τους πρότεινε η αλυσίδα ήταν είτε να φέρνουν οι ίδιοι τις σακούλες που θα χρειάζονταν είτε να προμηθευτούν την «παντοτινή σακούλα» («bag for life») με το σήμα τής εν λόγω εταιρείας από τα ταμεία της.

Η ιδέα της «bag for life» δουλεύεται στην Αγγλία εδώ και μια δεκαετία περίπου. Το πράγμα έχει ως εξής: αρχικά ο καταναλωτής καταβάλλει 40 πένες, δηλαδή περίπου 45 λεπτά του ευρώ, και αγοράζει την «παντοτινή σακούλα» για να βάζει τα ψώνια του. Η χωρητικότητα της «bag for life» αντιστοιχεί σε περίπου τρεις κοινές πλαστικές σακούλες του σουπερμάρκετ, ενώ η αντοχή της είναι ασυζητητί μεγαλύτερη και η αισθητική της υψηλού επιπέδου. Οταν φθαρεί από την επανάληψη της χρήσης, η λιανεμπορική αλυσίδα την αντικαθιστά δωρεάν. Με άλλα λόγια, την ανακυκλώνει- εξ ου και το όνομά της: bag for life.

Κατ΄ αυτόν τον τρόπο ο καταναλωτής πληρώνει μόνο μια φορά για τη σακούλα αλλά συμβάλλει συνεχώς στη μείωση της χρήσης του πλαστικού, που αφθονεί στα είδη συσκευασίας και που απορριπτόμενο… οπλοφορεί εναντίον όλων των ζωντανών της θάλασσας. Η αλυσίδα ΑSDΑ έχει βρει έναν άλλον τρόπο να αποθαρρύνει τους πελάτες της να πετούν τις πλαστικές σακούλες στα σκουπίδια. Είναι απλός: για κάθε πέντε χρησιμοποιημένες σακούλες που επιστρέφει ο καθένας τους σε ένα σουπερμάρκετ ΑSDΑ, τον ανταμείβει δίνοντάς του δωρεάν μια «παντοτινή σακούλα». Μήπως έφτασε η ώρα και τα ελληνικά σουπερμάρκετ να αντικαθιστούν δωρεάν τις παντοτινές σακούλες που πωλούν;

Ο κ. Ι. Ζαμπετάκης είναι επίκουρος καθηγητής Χημείας Τροφίμων στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Οι έλεγχοι στα τρόφιμα και η Δημόσια Υγεία

2009-02-06

άρθρο άποψης

στην Real Planet, Real News, 1.2.2009

Eπειδή γράφω για τον καρκίνο,

στην φωτό…

ο καρκίνος του πνεύμονα…

διαχείριση ναυαγίων

2009-02-04

στις 27.1.09 έγραφα 

για Ναυάγια και Μαθηματικά

την Κυριακή 1.2.09 το Real Planet είχε πλήρες ρεπορτάζ από την [ανύπαρκτη] διαχείριση του ναυαγίου στην Πύλο.

το δισέλιδο εδώ κι εδώ

Ποια Αγροτική Πολιτική ονειρευόμαστε;

2009-02-03

οι αγρότες έχασαν την δουλειά τους και

το …shaun the sheep

το έριξε στο …πλέξιμο

———————————

[από το blog μου...]

το κείμενο τούτο έχει γραφτεί για το
Real Planet της Real News
—————————————

του Γιάννη Ζαμπετάκη

http://www.zabetakis.net/

Μια πολιτική ραγιάδικη που να επιζεί χάρη στις επιδοτήσεις με ή χωρίς τρακτέρ στους δρόμους; Ή μήπως μια πολιτική που να συνδυάζει την παραγωγή τροφίμων, με υψηλή προστιθέμενη αξία και άρα ανταγωνίσιμα και εξαγώγιμα, με την αειφόρο ανάπτυξη και τον τουρισμό;

Για να απαντήσουμε σε αυτό το (τεχνητό) δίλημμα, ας δούμε τι εστί αγροτική πολιτική μέσα από το …νεράκι! Διότι το πρόβλημα του νερού είναι ύψιστης σημασίας. Το 60% του ανθρώπινου βάρους αποτελείται από νερό, και η μεγάλη βιοχημική αξία του νερού αποδεικνύεται από το γεγονός ότι σε υδατικά διαλύματα γίνονται όλες οι ενζυμικές αντιδράσεις που μας κρατούν εν ζωή. Χωρίς νερό, δεν μπορεί να ζήσει ο άνθρωπος ούτε μία μέρα, όπως και πολλές καλλιέργειες φυτών που γίνονται τρόφιμα. Στην Ελλάδα, όμως σήμερα, η πολιτική για το νερό (πόσιμο και ποτιστικό) και συνεπώς για την αγροτική πολιτική είναι κοντόφθαλμη -το έδειξε η υπόθεση του Αχελώου: ο κ. Σουφλιάς παλεύει με το ΣτΕ για την εκτροπή του για να ποτίζονται τα βαμβάκια του Θεσσαλικού κάμπου αλλά κανείς δεν μας έχει εξηγήσει γιατί η Ελλάδα χρειάζεται το βαμβάκι που ζει μόνο χάρη στις επιδοτήσεις…

Η σημασία του νερού στη βιομηχανία τροφίμων είναι μεγάλη, ευθέως ανάλογη με τις πολυάριθμες εφαρμογές του. Χρησιμοποιείται στον πρωτογενή αγροτικό τομέα (αρδεύσεις, παραγωγή γάλακτος και κρέατος), στη βιομηχανία παραγωγής ποτών (από απλούς χυμούς μέχρι σειρά αλκοολούχων ποτών), αλλά και ως μέσο έκπλυσης όλων σχεδόν των πρώτων υλών που είναι τρόφιμα (πχ λαχανικά σε εταιρεία catering).

Σε πρόσφατη επίσκεψή μου σε μονάδα παραγωγής αναψυκτικών στην περιοχή του Ασωπού είχα την ευκαιρία να μάθω χρήσιμα πράγματα σχετικά με την βιομηχανική κατανάλωση του νερού: για κάθε λίτρο πορτοκαλάδας ή γκαζόζας που παράγεται, η βιομηχανία χρησιμοποιεί 6 λίτρα νερού (στην παραγωγή και στην έκπλυση εγκαταστάσεων και φιαλών). Η αντίστοιχη κατανάλωση της μαμάς εταιρείας στις ΗΠΑ είναι, όμως, μόλις 3 λίτρα νερού ανά λίτρο παραγόμενου αναψυκτικού!

Η οικιακή κατανάλωση του νερού στη χώρα είναι μικρότερη του 10% της συνολικής κατανάλωσης. Τη μερίδα του λέοντος στην κατανάλωση του νερού την έχουν η γεωργία και η βιομηχανία. Χωρίς νερό, όμως, ούτε γεωργία ούτε βιομηχανία τροφίμων μπορεί να υπάρξουν, οπότε δεν πρέπει να μας εκπλήσσουν τα λόγια του ‘Αντριου Λιβέρης, διευθύνοντα συμβούλου της μεγάλης εταιρείας χημικών Dow: «Tο νερό είναι το πετρέλαιο του 21ου αιώνα».

Είναι πρόδηλο ότι οι βιομηχανίες πρέπει να αλλάξουν πρακτικές με γνώμονα μια πιο ορθολογική χρήση του νερού. H Nestle, μεταξύ 1997 και 2006, περιόρισε την κατανάλωση νερού κατά 29% παρά το γεγονός ότι την ίδια περίοδο σχεδόν διπλασίασε την ποσότητα των τροφίμων που παρήγαγε. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα 481 εργοστάσια της Nestle σε όλον τον κόσμο, τα 49 βρίσκονται σε περιοχές με έντονη έλλειψη νερού, όπου η συντήρηση και η επαναχρησιμοποίησή του είναι η μόνη επιλογή!

Εθνική πολιτική για το νερό

Αντίστοιχες αλλαγές στην γεωργία και την αγροτική χρήση του νερού πρέπει να προτείνουμε και για την χώρα μας. Στην χώρα μας παράγεται η καλύτερη ποικιλία ελιάς (Μανιάτικη) και από τα καλύτερα κρασιά με γηγενείς ποικιλίες (π.χ. Μοσχοφίλερο, Αγιωργήτικο, Λημνιό, Ξυνόμαυρο) σε παγκόσμιο επίπεδο. Η ελιά και το αμπέλι είναι μάλιστα ελάχιστα υδροβόρα φυτά! Είναι άμεση ανάγκη, λοιπόν, να κοιτάξουμε τους αγρότες μας «στα μάτια» (χωρίς να τους κλείνουμε το μάτι με επιδοτήσεις!) και να σχεδιάσουμε επιστήμονες και πολιτικοί μιας Εθνική Πολιτική για το νερό, που να συνδυάζει τη μέριμνα για την αγροτική ανάπτυξη και την παραγωγή τροφίμων. Ο Θεσσαλικός κάμπος μπορεί να γίνει ένας αμπελώνας ή ελαιώνας και να παράγει τρόφιμα υψηλής προστιθέμενης αξίας και υψηλότατης εξαγωγιμότητας (ελαιόλαδο ή κρασί) όπως είναι οι απέραντοι ελαιώνες της Ισπανίας ή οι αμπελώνες της Γαλλίας. Κρίσιμη παράμετρος η τυποποίηση και η πιστοποίηση του προϊόντος ώστε το τελικό τρόφιμο να φτάνει στον καταναλωτή με ονομασία προέλευσης (ΠΟΠ) άρα με εθνική ταυτότητα. Πρέπει να συν-εργαστούμε (η έμφαση στο «συν») με γνώμονα το μέλλον της Αγροτιάς. Διότι μια χώρα χωρίς Αγρότες είναι μια χώρα χωρίς τουρισμό και δίχως Αύριο…